Home„Obyś żył w ciekawych czasach” – zastanawiać się można, czy ta stara chińska klątwa brzmi jak przekleństwo czy jak życzenie. Wszystko oczywiście zależy, co będzie dla nas punktem odniesienia. W świetle ostatnich wydarzeń na międzynarodowych oraz krajowych rynkach, szczególnie finansowych można obserwować jej negatywne skutki.
Polska ciągle jest w fazie wzrostu gospodarczego, lecz najnowsze prognozy Komisji Europejskiej są dla nas pesymistyczne – PKB Polski ma być w 2009 roku niższe o 1,7% w stosunku do roku ubiegłego. Czy te zapowiedzi się sprawdzą, okaże się dopiero w pierwszym kwartale 2010 roku. Pocieszający jest jednak dla nas fakt, że nasza gospodarka opiera się w znacznie większym stopniu na rynku wewnętrznym (eksport to około 40% PKB) i tym samym jest mniej podatna na światową recesję niż gospodarki Węgier czy Słowacji, gdzie eksport stanowi około 80% i 86% PKB. Niemniej jednak skutki kryzysu są widoczne również na krajowym rynku, choćby w zakresie możliwości pozyskania finansowania pod nowe inwestycje (kredytodawcami są podmioty, które międzynarodowy kryzys finansowy odczuły bardzo mocno).
Czy spółki audytorskie odczuwają wpływ ochłodzenia gospodarczego na swoją działalność? I tak i nie. Jeśli się spojrzy na rynek publiczny, łatwo zauważyć, że liczba debiutów na GPW i New Connect bardzo wyraźnie spadła. Liczby mówią same za siebie – 81 debiutów w 2007 roku, 33 w 2008, w tym roku wg danych publikowanych przez GPW na giełdę weszły 3 spółki. Większość spółek powstrzymuje się obecnie przed debiutem giełdowym z obawy przed trudnością oceny zwrotu z dokonanych inwestycji, finansowanych z emisji. Spółki już obecne na rynku publicznym również wyraźnie ograniczyły swą aktywność w zakresie nowych emisji. Sytuacja ta oznacza bardzo istotne skurczenie się rynku związanego z usługami doradczymi dla emitentów i konieczność poszukiwania przez podmioty wyspecjalizowane w tym obszarze (również przez spółki audytorskie) nowych obszarów aktywności.
Szczęśliwie kryzys nie wpływa negatywnie na popyt na podstawową usługę świadczoną przez firmy audytorskie, czyli badania i przeglądy sprawozdań finansowych. Obserwuje się wręcz wzrost zainteresowania tymi usługami. Wynika to m.in. z poszerzenia zakresu dokumentów wymaganych przez instytucje finansujące o opinię i raport z badania, również w przypadku podmiotów, które zgodnie z ustawą o rachunkowości nie podlegają obowiązkowemu badaniu sprawozdania finansowego. Również rosnące wymagania właścicieli i rad nadzorczych firm w zakresie sprawozdawczości finansowej korzystnie wpływają na funkcjonowanie spółek audytorskich. Oczekują oni weryfikacji danych finansowych przedstawianych im przez zarządy spółek przez niezależny, profesjonalny podmiot. Zmiany te wynikają z wzrostu wymagań uczestników rynku w zakresie rzetelności i wiarygodności danych finansowych.
Podsumowując, należy również zwrócić uwagę na fakt, iż audyt to nie jedyna usługa oferowana przez firmy audytorskie. Większość podmiotów działających w tym obszarze rynku, oprócz badań i przeglądów sprawozdań finansowych oferuje inne usługi, takie jak doradztwo podatkowe, wyceny przedsiębiorstw, due diligence, czy też doradztwo finansowo – gospodarcze, do którego zaliczyć można pomoc przy budowie systemów budżetowania, planowania finansowego, ocenę opłacalności inwestycji, czy też odpowiednią parametryzację systemów finansowo – księgowych, nakierowaną na generowanie informacji zarządczych, wspomagających zarządy spółek
w podejmowaniu zarówno bieżących jak i strategicznych decyzji. Ten ostatni obszar ma największy potencjał rozwojowy, gdyż w znacząco trudniejszej sytuacji gospodarczej i bardziej konkurencyjnym otoczeniu wzrastają wymagania zarządów i rad nadzorczych odnośnie ilości i jakości otrzymywanych informacji finansowych. Im większa więc dywersyfikacja portfela usług i produktów oraz większe zróżnicowanie specjalizacji ekspertów związanych ze spółką audytorską, tym skutki kryzysu będą mniej odczuwalne, a może nawet pozwolą na rozwój firmy. By życie w „ciekawych czasach” nie było klątwą, firmy bez względu na to, na jakim rynku funkcjonują powinny być elastyczne by szybko odpowiadać na zmieniające się wymagania rynku i poszukiwać najlepszych sposobów optymalizacji swojego funkcjonowania.
Autor: Karol Stojek